|
|
Leczenie innych uzależnień |
 |
|
|
|
| |
Lekomania, Hazard, Zakupoholizm ... |
| |
Lekomania / Uzależnienie od leków - zwane inaczej lekozależnością i farmakomanią lub lekomanią. Lekomania obejmuje : leki przeciwbólowe, nasenne, euforyzujące, dopingujące. Grupą leków, które powodują u ludzi poważne problemy związane z ich nadużywaniem i uzależnieniem są leki z grupy benzodiazepin. Leki z tej grupy charakteryzują się działaniem przeciwlękowym, uspokajającym, nasennym, rozluźniającym mięśnie i przeciwdrgawkowym. Mają związku z tym zastosowanie kliniczne w leczeniu zaburzeń lękowych, fobii, bezsenności, w stanach silnego napięcia mięśniowego, niektórych formach epilepsji, przygotowaniach do operacji i zabiegów chirurgicznych. Oczywiście pod warunkiem krótkotrwałego i właściwego używania są cennymi lekami. Benzodiazepiny różnią się od siebie siłą działania, czasem w jakim są metabolizowane i wydalane z organizmu (od kilku do nawet kilkuset godzin - jednorazowa dawka). Przy wielokrotnym i długim zażywaniu stężenie leku w organiźmie rośnie i kumuluje się on w komórkach ciała. Należy zauważyć, że czas trwania subiektywnego działania leków jest znacznie krótszy (zazwyczaj kilka godzin). Nie wszyscy jednak zdają sobie sprawę z uzależniającego potencjału tych leków. Przewlekłe stosowanie tych leków może prowadzić do zjawiska tolerancji przejawiającej się potrzebą zażywania coraz wyższych dawek leku dla osiągnięcia pożądanego efektu.
Tolerancja na dany lek z wspomnianej powyżej grupy leków może rozwinąć się już po 2 tygodniach przyjmowania leku i prowadzi do powstania zależności fizycznej, objawów odstawienia a w konsekwencji do pełnoobiawowego uzależnienia. Tolerancja na różne leki z grupy benzodiazepin rozwija się w różnym tempie. Najszybciej rozwija się tolerancja efektu nasennego, a mianowicie już po kilku tygodniach zażywania leku pojawiają się problemy ze snem, jeśli nie zostanie zwiększona dawka. Z kolei tolerancja na działanie przeciwlękowe pojawia się zazwyczaj po kilku miesiącach stosowania leku (z czasem może pojawić się efekt paradoksalny - czyli nasilenie objawów lękowych). Natomiast rozwój tolerancji na przeciwdrgawkowe stosowanie benzodiazepin sprawia, że są one nieprzydatne w długotrwałym leczeniu stanów epileptycznych. Rozwój tolerancji organizmu na leki z grupy benzodiazepin (czyli wzrost tolerancji) przyczynia się do lekozależności zwanej lekomanią.
Natomiast zależność fizyczna od tych leków jest wynikiem przystosowania się Ośrodkowego Układu Nerwowego do danej substancji psychoaktywnej. W związku z tym nagłe odstawienie środka powoduje wystąpienie zespołu abstynencyjnego przejawiajacego się : wzrostem lęku, niepokojem, pobudzeniem, zaburzeniami snu, ryzykiem wystąpienia drgawek, objawami grypopochodnymi, obniżonym nastrojem, chwiejnością emocjonalną, objawami psychotycznymi. Klasyczny zespół odstawienny pojawia się zwykle w 48 godzin o trwa do 10 dni (w zależności od rodzaju środka) po odstawieniu lub ograniczeniu dawki leku. W związku z tym odstawienie benzodiazepin powinno odbywać się stopniowo pod kontrolą lekarza . Z całą pewnością nie należy odstawiać leków gwałtownie i na własną rękę z uwagi na wysokie ryzyko powikłań ( stany padaczkowe lub psychotyczne).
Objawy lekomanii
LEKOMANNIA ( uzależnienie od leków) najczęściej obejmuje zażywanie leków z grupy benzodiazepin o działaniu przeciwlękowym, uspokajającym, nasennym, przeciwdrgawkowym, rozluźniającym mięśnie.
OBJAWY UZALEŻNIENIA OD LEKÓW Z GRUPY BENZODIAZEPIN :
* Zażywanie leku w przepisanych dawkach przez wiele miesięcy a nawet lata
* Przyjmowanie leku aby zacząć " normalnie funkcjonować" ponieważ pojawia się zespół odstawienny lub niektóre jego objawy z chwilą ograniczenia dawki leku lub próbą jego odstawienia
* Objawy odstawienia pojawiają się pomiędzy kolejnymi dawkami w przypadku krótko działającego leku
* Kontynuowanie przyjmowania leku pomimo ustąpienia objawów odstawiennych, dla których były przyjmowane
* Regularne wizyty u lekarzy wyłącznie w celach uzyskania recept na zażywany lek
* Wizyty jednocześnie u wielu lekarzy w celu uzyskania pożądanej dawki leku
* Panika, duży niepokój, gdy brakuje leku, gdy nie uda się zgromadzić jego wystarczającej ilości
* Nie rozstawanie się z lekiem, noszenie go przy sobie i zażywanie dodatkowych dawek przed każdą stresującą sytuacją
* Samodzielne zwiększanie dawek leku ponieważ dotychczasowe przestają działać
* Nasilenie się objawów lękowych, bezsenność, depresja, objawy psychosomatyczne mimo ciągłego zażywania leku
* Zażywanie kilku rodzajów leków jednocześnie dla spotęgowania ich działania lub picie alkoholu w celu wzmocnienia działania leku
* Zdobywanie leków w nielegalny sposób ( na czarnym rynku, fałszowanie recept, korumpowanie lekarzy) * Zażywanie dużych dawek silnego leku dla osiągnięcia efektu "haju"
* Dożylne wstrzykiwanie sobie leku dla wzmocnienia efektu
* Poświęcanie coraz większej ilości czasu i energii na zdobywanie i zażywanie leków
Fazy lekomani
FAZA PIERWSZA - EKSPERYMENTOWANIE - sięganie po środek odurzający z ciekawości, okazyjne zażywanie leku.
FAZA DRUGA - ZAŻYWANIE LEKÓW DLA PRZYJEMNOŚCI - czerpanie korzyści z odurzenia się lekami, planowanie zakupów i zażywania leków, zmiana tolerancji na leki ( konieczność zażywania większej dawki, dla uzyskania tego samego, co niegdyś efektu lub przy mniejszej dawce leku, efekt działania leku podwyższony), wzrost częstotliwości odurzania się lekami, tendencja do zamykania się w sobie, złego nastroju, apatii, wzmożona drażliwość, nerwowość, wybuchowość, izolowanie się od członków rodziny, zaniedbywanie codziennych obowiązków,rezygnacja z dotychczasowych zainteresowań, pożyczanie pieniędzy na zakup leków.
FAZA TRZECIA - CIĄGI LEKOWE - codzienne lub częste odurzanie się lekami, podejmowanie prób zmniejszania dawek lub porzucenie nałogu, pierwsze przedawkowania leków, kłamstwa, wykręty dotyczące zażywania leków,szukanie okazji i znajomości w celu zdobycia leków (np. znajomi lekarze, farmaceuci), niepowodzenia w pracy, konflikty z rodziną, popadanie w stan lekowego "otumanienia", nieregularne odżywianie się, zaniedbywanie wyglądu zewnętrznego, ogólne pogorszenie się stanu zdrowia, zaburzenia popędu("libido"), głód po odstawieniu leku, przekonywanie siebie i innych, że nie mam problemów z zażywaniem leków, poczucie pustki, bezradności, winy.
FAZA CZWARTA - POCZUCIE PRZYMUSU ODURZANIA SIĘ LEKAMI - utrata kontroli nad odurzaniem się lekami, niemożność odróżnienia stanu normalnego funkcjonowania od stanu odurzenia, częste przedawkowania leków, zmiany w wyglądzie twarzy (np. mętne oczy, obwisłe mięśnie twarzy, spowolnienie mówienia), rozpad więzi rodzinnych, niemożność kontynuowania pracy zawodowej - degradacja zawodowa, otępienie lekowe, halucynacje, narastające poczucie winy, lęku, wstydu, skrajne wyczerpanie organizmu, ciężka paranoja.
Uzależnienie od leków podobnie jak alkoholizm jest chorobą przewlekłą, nieuleczalną, śmiertelną. Nie można jej wyleczyć, ale można zatrzymać jej postęp w każdej z faz.
HAZARD - jako jednostka chorobowa uwzględniony został w Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-10) przez Dziesiątą Rewizję w rozdziale piątym - "Zaburzenia Psychiczne i zaburzenia zachowania", w podrozdziale - "Zaburzenia nawyków i popędów". Przez zaburzenia nawyków i popędów profesjonaliści rozumieją powtarzające się działania, które nie posiadają racjonalnej motywacji, które nie mogą być kontrolowane przez podmiot tych działań (czyli samego grającego) i w sposób oczywisty szkodzą zarówno interesom pacjenta jak i innych ludzi. Do dziś nie rozpoznano precyzyjnie, co stanowi zasadniczą przyczynę, decydującą o tym, iż część ludzi uprawiających hazard jako taki potrafi go kontrolować, u części zaś ewoluuje on w kierunku zachowań chorobowych. Badanie sugerują, że podłożem, czy może raczej czynnikiem predestynującym do popadania w patologiczny hazard mogą być specyficzne cechy osobowości – o tym jednak w kolejnym artykule. Wg ICD-10 patologiczny hazard jest to zaburzenie, które "...polega na często powtarzającym się uprawianiu hazardu, który przeważa w życiu człowieka ze szkodą dla wartości i zobowiązań społecznych, zawodowych, materialnych i rodzinnych". Umieszczając patologiczny hazard w statystyce zaburzeń określono także konkretne kryteria, w oparciu o które przeprowadzić można zarówno profesjonalną diagnozę, jak i autodiagnozę. Poniżej przedstawiam kolejno każde z nich.
* silna potrzeba lub poczucie przymusu grania – odczuwane w sposób oczywisty w okresach, w których gra jest niemożliwa, ewentualnie w okresach, w których osoba grająca sama próbuje powstrzymać się przed graniem
* subiektywne przekonanie o istnieniu trudności w kontrolowaniu zachowań związanych z graniem, zaburzona kontrola nad powstrzymywaniem się od grania w ogóle oraz nad długością czasu poświęconego na granie, czy wreszcie środków na nie przeznaczonych
* występowanie, przy próbach przerwania lub ograniczenia grania, niepokoju, rozdrażnienia czy gorszego samopoczucia – co ciekawe niejednokrotnie także fizycznego oraz ustępowanie tych stanów w momencie, w którym wraca się do gry
* spędzanie coraz większej ilości czasu na graniu, granie coraz bardziej ryzykownie, przeznaczanie na granie coraz większych kwot w celu uzyskania zadowolenia czy dobrego samopoczucia, które wcześniej uzyskiwane były już przy mniejszej intensywności grania
* postępujące zaniedbywanie alternatywnych źródeł przyjemności lub dotychczasowych zainteresowań na rzecz grania, coraz większa koncentracja życia wokół grania – co widoczne jest najwyraźniej w tym, iż granie, zdobywanie środków finansowych na granie itd. stają się zasadniczą aktywnością patologicznego hazardzisty. Można tu pokusić się, iż wszystko, co związane z graniem oraz unikaniem jego destrukcyjnych konsekwencji staje się niejako najważniejszym punktem odniesienia i wartością w życiu osoby uzależnionej
* kontynuowanie grania pomimo szkodliwych następstw (fizycznych, psychicznych i społecznych), o których wiadomo, że mają związek z tymże graniem, innymi słowy nieracjonalne powtarzanie zachowania, które realnie przynosi nam bardzo konkretne i dostrzegalne straty na różnych płaszczyznach
Patologiczny hazard jako jednostkę chorobową rozpoznajemy wówczas, gdy w okresie ostatniego roku stwierdzono obecność co najmniej trzech z opisanych wyżej sześciu kryteriów.
Objawy uzależnienia od hazardu
* Silna potrzeba lub poczucie przymusu grania - odczuwane w sposób oczywisty w okresach, w których gra jest niemożliwa, ewentualnie w okresach, w których osoba grająca sama próbuje powstrzymać się przed graniem.
* Subiektywne przekonanie o istnieniu trudności w kontrolowaniu zachowań związanych z graniem - zaburzona kontrola nad powstrzymaniem się od grania w ogóle oraz nad długością czasu poświęconego na granie, czy wreszcie środków na nie przeznaczonych.
* Objawy abstynencyjne - występowanie, przy próbach przerwania lub ograniczenia grania, niepokoju, rozdrażnienia czy gorszego samopoczucia - co ciekawe niejednokrotnie także fizycznego oraz ustępowanie tych stanów w momencie, w którym wraca się do gry.
* Zmiana tolerancji - spędzanie coraz większej ilości czasu wolnego na graniu, granie coraz bardziej ryzykowne, przeznaczanie na granie coraz większych kwot w celu uzyskania zadowolenia czy dobrego samopoczucia, które wcześniej uzyskiwane były już przy mniejszej intensywności grania.
* postępujące zaniedbywanie alternatywnych źródeł przyjemności lub dotychczasowych zainteresowań na rzecz grania, coraz większa koncentracja życia wokół grania - co widoczne jest najwyraźniej w tym, iż granie, zdobywanie środków finansowych na granie stają się zasadniczą aktywnością patologiczną hazardzisty. Można tu pokusić się , iż co związane z graniem oraz unikaniem jego destrukcyjnych konsekwencji staje się niejako najważniejszym punktem odniesienia i wartością w życiu osoby uzależnionej.
* kontynuowanie grania pomimo szkodliwych następstw fizycznych, psychicznych i społecznych, o których wiadomo, że mają związek z graniem, innymi słowy nieracjonalne powtarzanie zachowania, które realnie przynosi bardzo konkretne i dostrzegalne starty w różnych obszarach życia.
Fazy uzależnienia od hazardu
* Faza zwycięstw - okazjonalne granie, fantazjowanie na temat wysokich wygranych, duże wygrane powodują coraz silniejsze pobudzenie,coraz częstsze zakłady i coraz wyższe stawki; człowiek zaczyna wierzyć w to, że będzie zawsze wygrywać a w przypadku osiągnięcia " wielkiej " wygranej dąży do jej powtórzenia ( nieuzasadniony optymizm ) oraz częściej ryzykuje coraz to większe kwoty.
* Faza strat - stawiając na wysokie zakłady naraża się na wysokie straty finansowe; wysokie pożyczki i próby odgrywania się, a w przypadku powodzenia wygrane są przeznaczone na spłaty długów; hazardzista gra kosztem czasu pracy i kosztem obowiązków domowych, kłamie i zaczyna ukrywać swoje uzależnienie, unika wierzycieli i cały czas wierzy, że wkrótce nastąpi kolejna "wielka wygrana".
* Faza desperacji - utrata pracy, separacja od rodziny i przyjaciół , narastające długi powodują panikę, presja wierzycieli popycha hazardzistę ku przestępstwom; te obciążenia prowadzą z kolei do psychicznego wyczerpania, pojawiają się wyrzuty sumienia, poczucie winy, bezradność i depresja.
* Faza utraty nadziei - rozwód,poczucie beznadziejności, myśli i próby samobójcze; zostają cztery wyjścia osobie uzależnionej od hazardu: ucieczka w uzależnienie chemiczne ( alkohol, leki ), więzienie, śmierć w wyniku samobójstwa lub z ręki wierzycieli albo zwrócenie się o pomoc.
Zakupoholizm - uzależnienie od zakupów.
Zakupy są częścią naszego życia, są właściwie niezbędne, jednak wymykające się z pod kontroli mogą być też groźne. W czasach wszechobecnej reklamy, telezakupów i zakupów online, kart kredytowych, dostępności produktów z całego globu i wciąż zmieniającej się mody na wszystko coraz częściej słyszymy o ludziach uzależnionych od kupowania i wydawania pieniędzy. A oto objawy, które mogą wskazywać na uzależnienie od zakupów, wydawanie pieniędzy:
- Kupowanie i/lub wydawanie pieniędzy w odpowiedzi na odczuwany smutek, złość, lęk czy samotność
- Poczucie euforii podczas zakupów i/lub wydawania pieniędzy
- Poczucie winy, wstydu i zakłopotania po zakupach i/lub wydaniu pieniędzy
- Spędzanie wolnego czasu w galeriach handlowych
- Ekscytacja na myśl o zbliżającej się wyprzedaży
- Kłamstwa na temat tego, co się kupiło lub ile pieniędzy się wydało
- Chowanie zakupionych produktów przed bliskimi
- Kupowanie niepotrzebnych przedmiotów, które nigdy nie będą użyte lub są już w posiadaniu danej osoby
- Kłótnie z bliskimi dotyczące zakupów, wydawanych pieniędzy i kłamstw na ten temat
- Częste dokonywanie zakupów przy użyciu kart kredytowych, nie gotówki
- Pożyczanie pieniędzy na kolejne niepotrzebne zakupy
- Obsesyjne myśli na temat pieniędzy
- Problemy z opłacaniem rachunków, długi.
Uzależnienie od zakupów występuje najczęściej u osób z tendencją do stanów depresyjnych jako zachowanie, które rekompensuje im przeżywane negatywne emocje. Zakupy stają się dla uzależnionych koniecznością, jedynym sposobem radzenia sobie ze stresem, smutkiem, złością i jedyną odpowiedzią na wszelkie problemy, nawet te spowodowane właśnie przez zakupy i wydane pieniądze. Życie zakupoholika jest jak błędne koło, z którego ciężko wyjść.
Odczuwanie negatywnych emocji lub pojawienie się problemu jest dla uzależnionego powodem do pójścia na zakupy. Wydanie pieniędzy jest sposobem na poprawę nastroju. Osoba taka podczas zakupów czuje się szczęśliwa, zapomina o swoich troskach, myśli tylko o nowych przedmiotach, usługach i innych dobrach, które może kupić. Lepsze samopoczucie znika jednak równie szybko, jak się pojawia. Powrót do domu jest dla zakupoholików momentem, w którym zdają sobie sprawę, że po raz kolejny wydali pieniądze na produkty im zbędne. Pojawiają się wyrzuty sumienia, poczucie winy, wstyd za to co się zrobiło. Negatywny nastrój powraca, a sposobem na jego poprawę wydają się być jedynie kolejne zakupy...
Zakupoholizm nie jest problemem dotyczącym jedynie kobiet, mimo iż statystycznie to właśnie kobiety uzależniają się od zakupów częściej niż mężczyźni. Płeć różnicuje jednak to, co kupować będzie osoba uzależniona. Kobiety najczęściej kupują ubrania, buty, kosmetyki, ozdoby i dekoracje oraz meble, mężczyźni natomiast sprzęt elektroniczny, narzędzia, akcesoria samochodowe (a nawet samochody, domy, mieszkania) oraz ubrania. Na tego typu uzależnienie narażeni są więc ludzie niezależnie od płci.
Zakupoholizm jest jak każde uzależnienie jest niezwykle niebezpieczne. Jego skutki mogą być tragiczne dla osoby uzależnionej. Leczenie zakupoholizmu zaczyna się od zauważenia problemu przez osobę uzależnioną. Następnym krokiem jest udanie się do specjalisty terapii uzależnień, psychologa,psychoterapeuty. W leczeniu stosuje się terapię indywidualną i grupową, istnieją również grupy samopomocowe. Pamiętajmy jednak, że problemu jakiegokolwiek uzależnienia nie należy bagatelizować.
Narkomania - uzależnienie od narkotyków
Można uzależnić się od różnych narkotyków. Generalnie możemy podzielić narkotyki na lekkie i twarde. Najczęściej ludzie uzależniają się od różnych rodzajów narkotyków. Do najczęściej występujących rodzajów uzależnienia od narkotyków można zaliczyć uzależnienie od marihuany i haszyszu, amfetaminy, opiatów (heroina, opium), kokaina, halucynogeny (LSD), kleje i inne substancje wziewne.
Objawy ogólne uzależnienia od narkotyków - pierwszym sygnałem ostrzegawczym wskazującym na możliwość kontaktu z narkotykami jest zmiana stylu życia, ubierania się i znajomych. Towarzyszyć temu może także unikanie wszelkich rozmów i nagłe oddalenie psychiczne.Problemy w szkole czy w pracy to również dość istotny symptom. Oczywiście wymienione wyżej sytuacje wcale nie muszą mieć nic wspólnego z narkotykami, jeśli się jednak pojawią warto stać się bardziej uważnym.Objawami bliżej związanymi z zażywaniem narkotyków mogą być nagłe wyjścia z domu, krótkie telefony, zaniedbywanie obowiązków, nieprzywiązywanie wagi do stroju, zmiany nawyków żywieniowych, zmiany trybu życia (na przykład długie przesiadywanie w nocy lub wręcz przeciwnie), spadek wagi ciała, wydawanie coraz większych sum pieniędzy, apatia lub senność, nagłe wybuchy agresji i w ostateczności wynoszenie z domu cenniejszych przedmiotów, używanie narkomańskiego slangu, psychozy i lęki.
Objawy uzależnienia od narkotyków
* Silna potrzeba zażywania ( głód narkotyczny) - silna, nieodparta chęć, potrzeba, wzięcia narkotyków. Jej źródłem może być stres, cierpienie, przykre stany emocjonalne, a także kontakt z sytuacjami, miejscami, okolicznościami, rzeczami, skojarzonych z narkotykami. Głód także może wywołać użycie niewielkiej ilości narkotyków. W emocjach głodowi najczęściej towarzyszą: lęk, niepokój, rozdrażnienie, złość. Pojawia się także obsesyjne myślenie o narkotykach, a zwłaszcza o uldze przyniosłoby zażycie narkotyku.
* Utrata kontroli nad braniem narkotyków - trudności w kontrolowaniu zachowań związanych z braniem dotyczące momentu rozpoczęcia, długości trwania zażywania, ilości zażywanych narkotyków . Utrata kontroli przejawia się tym ,że trudno jest przewidzieć : kiedy, z kim, w jakich okolicznościach, ile i co człowiek zażyje, jak długo będzie zażywał oraz kiedy kończy. Utrata kontroli oznacza także trudności w dotrzymywaniu postanowień dotyczących całkowitego zaprzestania brania lub jego czasowego i ilościowego ograniczenia.
* Zespół abstynencyjny - dolegliwości fizyczne i psychiczne pojawiające się, gdy przerywasz zażywanie narkotyków: uczucie drżenia wewnętrznego, drżenie rąk a nawet całego ciała, objawy przypominające grypę: osłabienie organizmu, bóle mięśniowe, bóle głowy, a także kołatanie serca, nadmierna potliwość aż do zlewnych potów, wysięki z nosa, brak apetytu, nudności, biegunki, nadmierne pobudzenie, lęk, przygnębienie, zaburzenia snu.
* Zmiana tolerancji na narkotyki - polega na potrzebie używania coraz większych ilości narkotyku w celu wywołania efektu powodowanego poprzednio mniejszymi dawkami.
* Postępujące zaniedbywanie alternatywnych przyjemności lub zainteresowań - stopniowe rezygnowanie z różnych zachowań dostarczających przyjemności na rzecz narkotyków.Coraz więcej czasu pochłania zażywanie i zdobywanie narkotyków lub odzyskiwanie dobrej formy po okresie brania. Dawne cele życiowe, pasje, zainteresowania przestają być ważne, schodzą powoli na dalszy plan. Najważniejszą sprawą w życiu staje się narkotyk. Zwiększa się ilość czasu poświęcanego na zdobywanie i używanie narkotyków. Cała aktywność życiowa osoby uzależnionej koncentruje się na narkotykach. Odbywa się to kosztem innych spraw rodzinnych, zawodowych, zdrowotnych, nauki, pracy, zainteresowań, kontaktów z ludźmi .
* Kontynuowanie zażywania narkotyków pomimo oczywistych dowodów na występowanie szkodliwych następstw, pomimo doświadczania strat w różnych obszarach życia materialnego, zdrowotnego, rodzinnego, towarzyskiego, problemów prawnych, kłopotów w nauce i pracy osoba uzależniona nie przestaje zażywania narkotyków.
Fazy uzależnienia od narkotyków
* FAZA PIERWSZA - Inkubacja, czyli czynniki doprowadzające do uzależnienia np.: rozbita rodzina, bieda, zaniedbania wychowawcze, ubóstwo wartości itd. .... .
* FAZA DRUGA - Inicjacja, czyli "Biorę żeby było przyjemnie".: pierwsze zażycie, przełamanie strachu, norm, barier, złamanie prawa, podjęcie ryzyka, zaufanie dilerowi, poważne naruszenie wartości, najczęściej zażywane substancje narkotyczne w tej fazie to marihuana, alkohol(piwo), tytoń, kleje, leki, niewielkie konsekwencje zażywania w szkole i w rodzinie, nie występują problemy zdrowotne związane z używaniem, używanie nieplanowane , okazjonalne, środek najczęściej dostaje się za darmo.
* FAZA TRZECIA - Eksperymentowanie, czyli "Biorę żeby było przyjemnie i żeby nie było źle"( Dążenie do przyjemności i unikanie przykrości ).: - wchodzenie w grupę, w jej zasady, normy, wartości, ubiór, filozofię, podwójne życie: kłamstwa, itp. , chore połączenia ( zabawa - narkotyk, problem - narkotyk, nauka - narkotyk ) , uciekanie od bieżących problemów, lansowanie stylu " coś jest odpowiedzialne za mój nastrój ", uczenie się metod oszukiwania, dążenie do przyjemności, branie głównie w weekendy, w czasie imprez, dyskotek, branie dodatkowych nowych środków ( mocniejsze alkohole, LSD, amfetamina, ekstazy, skun , haszysz ), unikanie przykrości, walka ze stresem, branie w dni powszednie, często branymi środkami są leki, branie w samotności.
* FAZA CZWARTA - Nadużywanie, czyli " Biorę żeby nie było źle ".: - wszystko jak w fazie drugiej , regularne używanie .
* FAZA PIĄTA - Uzależnienie, czyli " Żyję po to aby brać, biorę po to aby żyć".: częste, nawet codzienne używanie, zespół objawów fizycznych i psychicznych, przewlekła choroba mózgu (OUN), psychiczna i fizyczna potrzeba narkotyków, zespół abstynencyjny, potrzeba brania narkotyku jest silniejsza niż wszystkie inne potrzeby, wraz z rozwojem uzależnienia następuje postępująca utrata kontroli nad przyjmowaniem narkotyku, depresje, próby samobójcze, ogólne wyniszczenie organizmu, często kończące się śmiercią. |
| |
|
|
|
|
